Przez te upały w Polsce, przynajmniej w Warszawie, jest straszliwie duszno i nie wiadomo co można zrobić. Dzięki temu w pracy, domu i będąc na zewnątrz rozmyślałem co tu zrobić, aby się ochłodzić. W pierwszej kolejności dochodziły do głowy pomysły związane z chłodnymi napojami, następne w kolejności dochodziły zimne napoje wyskokowe , które też miło chłodzą człowieka. Nie mówię tutaj, że w domu można wskoczyć pod zimny prysznic i się schłodzić. Zatrzymałem się na zimnym piwie, którego wypijałem co drugi albo trzeci dzień i przez to też pozostał w głowie jako jeden z tematów do napisania informacji na temat tego trunku.

Piwo – produkcja oraz jego znaczenie na świecie od najdawniejszych czasów

Na samym początku chciałbym się skupić jak to było z tą produkcją piwa. Przecież nikt od tak nie rozpoczął produkcji. Ktoś musiał wymyślić, rozpocząć produkować i wprowadzić przynajmniej na lokalnym rynku konsumpcję tego trunku. Poniżej przedstawiaj jak to wyglądało w skali światowej oraz w Polsce. Na początku ludzie prowadzili koczowniczy tryb życia za pożywieniem w postaci mięsa, dziko rosnących owoców oraz warzyw. Dopiero z czasem rozpoczęto zmieniać tryb już na osiadły, dzięki temu powstały pierwsze ujarzmione plony związane z pierwszymi zbożami.

Dzięki zdobytym informacjom z Wikipedii można się dowiedzieć, że pierwsza receptura piwa jest związana z połączeniem chleba z wodą. Dzięki ich połączeniu powstaje fermentacja i można się napić złocistego trunku. Taką informację można uzyskać z pierwszych zapisków, których dokonali Sumerowie za pomocą swojego pisma klinowego. Sumerowie wytwarzali dwa rodzaje piwa. Ciemne, mocne piwo przeznaczone było dla mężczyzn oraz pszeniczne piwo lekkie dla kobiet. W Sumerze, a później w Babilonii, produkcją piwa zajmowały się wyłącznie kobiety, ponieważ to rzemiosło znajdowało się pod opieką bóstw żeńskich.

Babilończycy rozwinęli produkcję i odpowiednio przygotowali nawet prawo dla obywateli, gdzie każdy miał zapewnione trzy litry piwa albo pięć w przypadku wyżej postawionych w hierarchii społeczeństwa. Do tego jeszcze zaciekawię Was jedną informacją. Babilonia jako pierwsza zastosowała do produkcji chmiel jako jeden ze składników produkcji oraz dodali czerwone piwo do rodzajów trunków pitych przez swoich obywateli oraz produkowanych dla nich.

Produkcja piwa z czasem przeinaczała swoją formę i inaczej ona wyglądała w późniejszym okresie. W średniowieczu można było odnaleźć trzy nurty produkcji trunku. Jednym z nich była produkcja klasztorna i klasztory do XII wieku miały wyłączność produkowania. Często zdarzało się, że produkcja piwa była tylko dla mnichów dla gości i pielgrzymów, a nierzadko regulowały płatności piwem lub chmielem. A do XI wieku każdy klasztor już miał swoje własne piwo.

Drugim kierunkiem ważenia piwa w średniowieczu był dwory, które od XII wieku zlikwidowały monopol zakonów. Do nich powoli dołączali się przedsiębiorcy z miast i zwiększali potencjał prywatnych przedsiębiorców. Możliwość produkcji oraz odpowiednie licencje uzyskiwano od władców i dzięki temu królowie mogli nakładać odpowiednie podatki na producentów. Dzięki temu produkcja piwa wzrosła znacząco i możliwości zdobycia tego trunku stawały się coraz bardziej łatwiejsze. Jako pierwszy możliwość opodatkowania przedsiębiorców opodatkował Karol Wielki, który ustanowił urząd intendenta, jako osoby sprawującej kontrolę nad jakością piwa.

Produkcja piwa miała swoje wzloty oraz upadki do XVIII wieku. Do tego momentu wszystko było uzależnione od wojen, spustoszeń powojennych oraz możliwości produkcji przez pozostałych piwowarów. Do tego część firm browarniczych znikała też z przeróżnych powodów ekonomicznych. Dopiero w XVIII wieku razem z rewolucją przemysłową produkcja piwa rozpoczęła się bardziej rozwijać oraz zwiększać swoje możliwości produkcyjne. Niektóre pomysły, które zostały wprowadzone do piwnej produkcji umożliwiły rozwój też innym gałęziom gospodarki.

Krótka historia piwowarstwa w Polsce

W Polsce piwo się rozpowszechniło na tyle szybko, że nie zablokowało produkcję wina. W pierwszym dokumencie wspominającym nasz kraj z przełomu IX i X wieku jest wspominany Bolesław Chrobry jako piwosz, czyli już wtedy produkcja piwna była na tyle popularna, że sam władca sięgał po ten trunek. W czasach Chrobrego była w Polsce istniał królewski browar, który produkował trunki dla samego władcy i jego otoczenia. Coraz częściej można było spotkać bursztynowy trunek w karczmach w całej Polsce, pojawiają się nawet dokumenty to potwierdzające.

Po uzyskaniu możliwości miasta zyskiwały coraz większe zyski z powodu produkcji piwa. Było to spowodowane, że prócz podatków pozyskiwały jeszcze przychody z powodu zużytej wody, używania słodu oraz zacieru, od transportu piwa, które mogło być przewożone jedynie wozami miejskimi. Dawano też kary dla nieuczciwych piwowarów, którzy w razie wykazania im nieuczciwości (oszustwa w ilości lub jakości piwa) otrzymywali zakaz wykonywania zawodu na okres pół roku, a w przypadku recydywy groziła im proskrypcja z miasta. Kary dotyczyły również szynkarzy, których częstym nadużyciem było dolewanie wody lub gorszego piwa. Natomiast niektóre rady miast ustalały jeszcze możliwość sprzedaży oraz spożywania bursztynowego alkoholu.

Piwo w Polsce rozpoczęło tracić na swoim znaczeniu w XVII wieku. Powodem była większa liczba wojen oraz coraz mniejszy rynek zbytu dla zboża, a to dało możliwość produkcji wódki oraz zwiększenia jej popularności w polskiej krainie. Przez to, że mocniejszy trunek był sprzedawany w większych ilościach to stawał się coraz tańszy i przez to produkowane już wcześniej piwo stało się produktem zbyt drogim. Dzięki decyzjom producentów rozpoczęto użytkować tańszych produktów, co przyczyniało się do tego, że bursztynowy trunek był niższej jakości i przez to pili tani zamiennik osoby niższego szczebla społecznego, nie tylko osoby wyżej postawione. W XVII wieku też rozpoczęła się kampania tworzenia szlacheckich (folwarcznych) browarów, które nie były kontrolowane przez miejskie cechy oraz rady miejskie, które kontrolowały jakości, ceny oraz innych cech tego trunku.

Polskie piwo w XVIII wieku rozpoczęło podupadać pod zaborami, jedną z przyczyn było ściąganie zagranicznych trunków oraz receptur. Ta druga sprawa przyczyniła się też do powstania nowych producentów, którzy wytwarzali głównie angielskie piwa, które były w tym okresie popularne.  Dopiero z czasem ustabilizowała się walka pomiędzy obcymi a krajowymi producentami, aby móc spokojnie działać i konkurować na polskim rynku.

Następny kryzys pojawił się w 1914 roku w momencie rozpoczęcia I wojny światowej, gdzie spadek produkcji pojawił się przynajmniej w większości ówczesnej Europy. Przed wojną było 500 browarów z wytwarzanymi 8 mln hektolitrów piwa, a po walkach na terenie Polski było już tylko 245 posiadając roczną produkcję na poziomie 1,8 mln hektolitrów. W 1923 roku produkcja spadła do 1,3 hl, dzięki interwencjom Związku Właścicieli Browarów produkcja w 1925 roku rozpoczęła wzrastać. W 1928 roku na 179 browarów było przy produkcji 2,5 hl na rok.

Następna wojna światowa przeszkodziła rozwojowi browarów. W latach trwania II wojny światowej okupant niemiecki zlikwidował wiele miejsc produkcji a do tego jeszcze doszły konfiskaty, które przyczyniały się do mniejszej produkcji. Innymi jeszcze efektami było to, że jak Niemcy wycofywały się przed atakiem armii rosyjskiej to wzięły z sobą część firm browarniczych – przynajmniej ich sprzęt produkcyjny oraz wytworzone już piwo. Po zakończeniu działań wojennych Skarb Państwa przejął pozostałe firmy i przekazywał Państwowemu Zjednoczeniu Przemysłu Fermentacyjnego. Browary były odnawiane, modernizowane i przystosowywane do stosowania nowoczesnych technologii. Dzięki temu powoli odradzało się spożycie piwa w Polsce.  78 polskich browarów w 1987 roku dzięki swoim mocom produkcyjnym osiągnęło 13 milionów hektolitrów, a spożycie wynosiło 36 l na mieszkańca.

Po zakończeniu PRL-u w 1989 roku rozpoczął się w Polsce proces przekształceń własnościowych i państwowe browary rozpoczęły prywatyzować się. Przez to światowi producenci wykorzystali możliwość przejęcia dobrze prosperujących firm w Polsce oraz wprowadziły nowocześniejszą infrastrukturę produkcyjną. Część mniejszych producentów zbankrutowała też z tego powodu, że nie mogła się odnaleźć w nowym świecie, nie nazywanym komunizmem, lecz kapitalizmem. Oczywiście część firm pozostała jeszcze na rynku przez dłuższy czas i konkurowała z największymi producentami piwa na świecie. Natomiast dzięki przemianom politycznym w latach 90 XX wieku rozpoczął się dynamiczny rozwój polskich browarów oraz piw, dzięki temu też powstało wiele konkursów związanych z wysoką jakością piwa, takich jak Chmielaki Krasnostawskie oraz powstały organizacje typu Polskie Stowarzyszenie Piwowarów Domowych.

Definicje

Sumerowie – starożytny lud nieznanego pochodzenia, który pod koniec IV tysiąclecia p.n.e. stworzył wysoko rozwiniętą cywilizację w południowej Mezopotamii.

Intendent jest to pracownik działu gospodarczego instytucji, jednostki organizacyjnej.

Proskrypcja we wczesnośredniowiecznym prawie polskim oznacza skazanie na fikcyjną śmierć. W starożytności i od pełnego średniowiecza skazanie na banicję, pozbawienie praw, wyjęcie spod prawa.

Polskie Stowarzyszenie Piwowarów Domowych – stowarzyszenie założone 30 stycznia 2010 r. na zebraniu założycielskim w Cieszynie przez 24 piwowarów-amatorów. Do Członków wspierających działalność PSPD należą: Grupa Żywiec, Browar Kormoran, Browar Fortuna, BrowArmia Królewska. Do tego jeszcze stowarzyszenie prowadzi i wydaje czasopismo piwowar. Do celów i zadań PSPD należą:

  • nauczanie warzenia piwa w sposób tradycyjny,
  • upowszechnianie wiedzy na temat stylów i gatunków piwa,
  • szkolenia dotyczące technologii piwowarstwa oraz sensorycznej oceny piwa,
  • organizacja Konkursów Piw Domowych,
  • krzewienie kultury świadomej degustacji piwa,
  • kształcenie sędziów piwnych.

Chmielaki Krasnostawskie jest to Ogólnopolskie Święto Chmielarzy i Piwowarów odbywające się co roku w Krasnymstawie. Nazywane też inaczej dożynkami chmielowymi.

Piwo jest to najstarszy i najczęściej spożywany napój alkoholowy oraz trzeci po wodzie i herbacie najpopularniejszy napój na świecie. Ogólnie piwo to każdy napój otrzymany w wyniku hydrolizy skrobi i białek zawartych w ziarnach zbóż i poddany fermentacji alkoholowej. W fachowym znaczeniu pod tym samym pojęciem można poznać, że jest to napój zawierający alkohol i dwutlenek węgla otrzymany w wyniku fermentacji alkoholowej słodu z dodatkiem wody i chmielu przy użyciu wyselekcjonowanych szczepów drożdży.

Bibliografia

1. http://pl.wikipedia.org/wiki/Historia_piwa – pierwsze miejsce, z którego rozpocząłem poszukiwania informacji;

2. http://pl.wikipedia.org/wiki/Sumerowie – trzeba wytłumaczyć definicje plemiona o nazwie Sumerowie;

3. http://pl.wikipedia.org/wiki/Intendent – definicja intendent została wyjaśniona dla Was;

4. http://pl.wikipedia.org/wiki/Proskrypcja –  wyjaśnienie czym jest proskrypcja;

5. http://pl.wikipedia.org/wiki/Piwowarstwo_domowe#Polskie_Stowarzyszenie_Piwowar.C3.B3w_Domowych – wyjasnienie pojęcia kim jest Polskie Stowarzyszenie Piwowarów Domowych;

6. http://pl.wikipedia.org/wiki/Chmielaki_Krasnostawskie – wyjaśnienie co to jest za konkurs Chmielaki Krasnostawskie;

7. http://pl.wikipedia.org/wiki/Piwo – przecież niektórzy nie wiedzą co to jest piwo;

8. http://www.beerpubs.pl/i75,Historia-Polskiego-Piwa – ten tekst potwierdza to co już wcześniej pisałem.

Written by Bartek Rozwadowski

Mąż oraz ojciec opisujący na blogu www.rozbria.pl przeróżne informacje związane z historią.